Có một loại 'cơm thừa, canh cặn' nhưng ai được cho thì còn quý hơn cả vàng
GiadinhNet - Trong các bữa ngự thiện của hoàng đế thời xưa, vì mỗi bữa cũng chỉ ăn vài miếng, có món gần như còn không đụng đũa, nên người bình thường căn bản đều không nhìn ra được đó là cơm thừa. Do các vị "Thiên tử" thời xưa đều coi trọng việc tiết kiệm, và việc đổ bỏ thức ăn được coi là bất kính với trời đất, nên số thức ăn này thường sẽ được xử lý theo các cách phổ biến dưới đây.
Mỗi bữa ăn của các vị vua thời xưa đều có không ít món, trong khi đó mỗi món lại chỉ ăn không quá ba gắp, vậy lượng thức ăn thừa không nhỏ sau mỗi bữa sẽ được xử lý như thế nào?
Tuy nhiên, không phải ngày nào các đại thần cũng có mặt để hầu hạ cơm nước cho Hoàng đế. Bởi vậy, lượng thức ăn thừa mỗi ngày một nhiều, hơn nữa số thức ăn này rất ít khi bị đổ bỏ, bởi Hoàng đế hay Thái hậu đa số đều coi trọng việc tiết kiệm.
Dưới đây là 3 cách xử lý đồ ăn thừa của vua chúa xưa:
Ban thưởng cho các phi tần hoặc quan viên
Đối tượng được ban thưởng các món sơn hào hải vị trong bữa cơm của nhà vua chủ yếu là phi tử hoặc đại thần. Vào thời cổ đại, những vật phẩm thường xuyên được nhà vua thưởng cho quan lại chủ yếu là vàng bạc châu báu. Tuy nhiên trong mắt những quan viên này, số của cải vật chất ấy thậm chí còn không đáng giá bằng một vài món ăn được vua ban.
Bởi lẽ, cổ nhân Trung Hoa cho rằng, lễ nghi cao nhất trong việc mời cơm chính là mời đối phương tới nhà mình ăn cơm. Mà việc Hoàng đế đem món ăn mình dùng ban thưởng cho các đại thần dưới trướng lại được xem là một ân huệ vô cùng lớn. Đồng thời, hành động này cũng là minh chứng cho thấy các đại thần nói trên đã được ban vinh dự ăn chung món ăn với bậc Thiên tử.
Điểm đáng nói hơn còn nằm ở chỗ, dựa theo phép tắc thời xưa, người có thể được nhà vua ban thưởng đồ ăn phần lớn là sủng thần hoặc đại thần có vai vế không nhỏ trong triều. Phần vì coi trọng chiến công, phần vì tin tưởng, trọng dụng họ nên Hoàng đế mới ban sơn hào hải vị của mình cho những người này.
Do đó, có thể phần nào khẳng định rằng, việc ban thưởng đồ ăn cho quan viên thực chất lại là hành động ẩn chứa nhiều dụng ý không hề đơn giản.

Vua có thể ban thưởng bữa ăn thừa cho phi tần- Ảnh minh hoạ
Thái giám tư lợi bán cho người ngoài cung
Có lẽ không ít các vị Hoàng đế thời xưa đều không hề biết tới phương thức xử lý thức ăn thừa vô cùng đặc biệt này. Trên thực tế, nếu những món ăn kia không được ban thưởng đích danh cho người nào, chúng sẽ trở thành mục tiêu tranh giành của các cung nữ, thái giám trong hoàng cung.
Tuy nhiên, những đối tượng này không tranh đoạt các món sơn hào hải vị ấy để ăn. Thay vào đó, họ sẽ lén lút cất giấu các món ăn thừa của nhà vua rồi âm thầm mang ra bên ngoài cung để bán cho các tửu điếm lớn.
Trên thực tế, Hoàng đế mỗi bữa cũng chỉ ăn vài miếng, có món gần như còn không đụng đũa, nên người bình thường căn bản đều không nhìn ra được đó là cơm thừa. Hơn nữa trù nghệ của các đầu bếp trong hoàng cung vốn ít ai có thể so bì. Vì vậy nên những món ăn ấy thường được rao bán ở bên ngoài với giá rất cao. Hành động ấy trót lọt thì sẽ êm xuôi qua ngày, còn nếu bị phát hiện thì cuộc sống của người ấy coi như chấm hết.

Một bữa ngự thiện của các vua chúa thời xưa. Ảnh minh họa từ Internet
Và ở bên ngoài Tử Cấm Thành, một vài quán rượu cố ý thu thập những thứ bị xem là "cơm thừa canh cặn" của Hoàng đế, sau đó nghiên cứu cách thức chế biến để làm ra một phần khác, rồi tuyên bố với thiên hạ đây là món mà Thiên tử từng dùng qua. Kết quả là, chỉ cần có một chút liên quan với nhà vua, bách tính thường dân đều cho đấy là phúc phần khó mà có được. Vì vậy, dù món ăn có giá cao bao nhiêu, không ít người vẫn sẽ giành mua cho bằng được.
Ngược với đó, một số món ăn khác thậm chí còn được bán với giá rẻ cho vài người bán hàng rong. Họ sẽ nấu thành cháo rồi đem bán khắp các con đường, ngõ hẻm, phục vụ người dân nghèo, ai cũng có thể ăn. Điều này cũng tránh được sự lãng phí của những món ăn xa hoa.
Nhờ "chiến lược" thông minh này đã giúp các thái giám và cung nữ có được một nguồn thu không nhỏ và có tiền gửi về quê cho gia đình.
Từ đó có thể thấy, những thứ bị Hoàng đế xem là "cơm thừa canh cặn" đã trở thành sản phẩm chủ chốt của một đường dây mua bán ăn nên làm ra vào thời cổ đại.
Phơi khô thức ăn thừa để làm thức ăn cho vật nuôi
Phi tần, thê thiếp trong cung ngày ngày nhàn rỗi nên có sở thích nuôi động vật để giải khuây.
Những con vật như vẹt, bồ câu, gà, mèo con, chó con... cũng cần được ăn. Sau mỗi bữa ăn của Hoàng thượng, để tránh lãng phí đồ ăn thái giám liền gửi cho các cung nữ chuyên nuôi động vật trong cung, và làm thành đồ khô.
Thức ăn cho vật nuôi sau đó được phân phát cho nô tài trong cung điện và dùng để nuôi những con vật nhỏ này. Tuy nhiên cũng giống như các thái giám, nô tài trong cung cũng học cách khai gian và nói đây đều là thức ăn mua từ ngoài cung để kiếm lời.
Như vậy có thể thấy thức ăn thừa trở thành một nguồn thu lợi của các thân cận nhà vua.
Phương Nghi (t/h)
Vì sao vua triều Nguyễn chỉ dùng cơm bằng đũa làm từ gỗ cây Kim Giao?Làm cơm cúng rằm tháng Chạp đừng quên loại gia vị này, rất quan trọng trong việc 'giữ lộc'
Ăn - 1 giờ trướcSự hài hòa của vị mặn được cho là yếu tố giúp mâm cơm đứng khí, tạo cảm giác đủ đầy và yên tâm.
Những gia vị đặc trưng, không thể thiếu trong ngày Tết
Ăn - 3 giờ trướcGĐXH - Những ngày Tết Nguyên đán không thể thiếu những món ăn cổ truyền và mâm cỗ cúng giao thừa truyền thống. Và để những món ăn đậm đà hương vị thơm ngon, đặc trưng theo từng vùng miền thì phải cần đến các loại gia vị.
Món ngon từ ngải cứu giúp bồi bổ cơ thể mùa lạnh
Ăn - 16 giờ trướcGĐXH - Khi thời tiết se lạnh, những món ăn vừa thơm ngon vừa có tác dụng làm ấm cơ thể luôn được nhiều gia đình ưu tiên. Dưới đây là món ngon từ ngải cứu đơn giản, dễ thực hiện, rất thích hợp để bổ sung vào thực đơn mùa lạnh cho cả gia đình.
5 thói quen trong bếp khiến độc tố âm thầm tích tụ trong cơ thể, nhiều gia đình Việt đang mắc phải mà không hay biết
Ăn - 20 giờ trướcGĐXH - Theo các chuyên gia dinh dưỡng và an toàn thực phẩm, phần lớn các ca ngộ độc mạn tính, tổn thương gan thận hay rối loạn chuyển hóa không xuất phát từ thức ăn lạ, mà đến từ cách lựa chọn, bảo quản và chế biến thực phẩm hằng ngày.
Thêm nguyên liệu này vào nước chanh ấm để uống buổi sáng tốt cho hệ tiêu hóa
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH - Uống một cốc nước chanh ấm vào buổi sáng được xem là cách đơn giản để bổ sung nước, kích thích hệ tiêu hóa. Tuy nhiên, nếu biết kết hợp thêm một số nguyên liệu này, hiệu quả của nước chanh ấm có thể được nâng lên.
Món này từng bị coi là 'xui vía', nay lại thành đặc sản khoe mâm ngày Tết ai cũng thích
Ăn - 1 ngày trướcSự thay đổi này khiến không ít người lớn tuổi vừa ngạc nhiên, vừa lắc đầu: Thứ từng bị kiêng kỵ, sao giờ lại thành đặc sản khoe mâm?
Làm thịt viên rồi đem nấu thế này là có bữa ăn cực ngon miệng, sảng khoái cả nhà thi nhau ăn sạch nồi
Ăn - 1 ngày trướcMón ăn sử dụng những nguyên liệu đơn giản, rất phổ biến nhưng chắc chắn sẽ chinh phục khẩu vị cả gia đình.
Các bước bảo quản rau trong tủ lạnh tươi lâu trong những ngày Tết Nguyên đán chỉ bằng 1 tờ giấy
Ăn - 2 ngày trướcGĐXH - Mỗi loại rau, củ quả có cách bảo quản riêng với những điều kiện ẩm khác nhau. Bài viết dưới sẽ hướng dẫn cho bạn các bước bảo quan rau trong tủ lạnh tươi lâu cả tuần đơn giản bằng 1 tờ giấy.
Nấu cơm cúng bỏ ngay thói quen này kẻo món ngon đến mấy cũng tán lộc
Ăn - 2 ngày trướcVì sao thói quen này bị cho là "tán lộc"?
Đừng chỉ dùng cuốn nem, mang bánh tráng Việt làm theo cách này đảm bảo cả nhà tranh nhau gắp vì quá ngon
Ăn - 2 ngày trướcNếu trong bếp nhà bạn đang còn dư xấp bánh tráng mà chưa biết làm gì, hãy thử ngay công thức "bánh tôm rong biển" siêu tốc này. Chỉ với 5 phút chế biến, bạn sẽ có ngay món bánh vỏ mỏng tang, giòn rụm bao bọc lớp nhân tôm tươi rói, ngọt đậm đà từ biển cả.
Những loại hạt ăn ngày tết tốt cho sức khỏe
ĂnGĐXH - Ngày tết không chỉ là dịp để thưởng thức những món ăn ngon mà còn là thời điểm chúng ta chăm chút hơn cho sức khỏe. Một trong những món ăn phổ biến không thể thiếu trong mâm cỗ tết là các loại hạt.