Cháo bột cá lóc - món ngon quên sầu nhưng ăn bằng đũa ở Quảng Trị, bạn có thể thưởng thức mà không cần đến tận nơi
GiadinhNet - Cháo bột cá lóc là đặc sản được ví là chưa ăn thì chưa biết Quảng Trị, ăn một lần nhớ mãi hương của mùi lá nén, và cách ăn cũng độc đáo bởi phải dùng đũa. Tin vui là, giờ đây không cần phải đến tận Quảng Trị, bạn có thể được thưởng thức món cháo này bất cứ khi nào bạn muốn.
Món ăn dân dã nhưng mà kỳ công
Cháo bột cá lóc (còn gọi là cháo cá vạt giường, cháo bột Hải Lăng, bánh canh cá lóc) là đặc sản nức tiếng của Quảng Trị vì cách chế biến và cách ăn độc đáo, hương vị thơm ngon hấp dẫn, ăn vào là vã mồ hôi nên giải cảm tốt, mà độc đáo hơn là cách ăn khác hẳn các loại cháo khác vì phải dùng… đũa.
Món cháo này có thể ăn quanh năm, luôn được ưa chuộng, chứa đựng hương vị mặn mòi của biển, của vùng đất gió Lào cát trắng. Bà con Quảng Trị có câu:
"Nhớ chi như cháo vạt giường
đứng mơ mùi nén, ngồi thương mùi hành"
Cháo bột cá lóc là món dân dã làm từ bột gạo và cá lóc, nhưng chế biến kỳ công. Gạo làm bột phải thơm ngon, không quá dẻo hoặc quá khô. Sau khi vo sạch thì ngâm nước 2 giờ mới xay nhuyễn, bọc vào những tấm vải sạch buộc chặt và đè vật nặng lên chờ bột ngấu và bớt nước.
Bột đủ độ ráo thì đem nhào, rồi dùng ống tre, chày gỗ, hoặc chai thủy tinh cán mỏng khối bột ra. Sau đó thái sợi dài vừa ăn và sao cho bột phải có độ dai nhất định, không quá ướt hoặc quá khô. Công đoạn nhào bột là quan trọng nhất quyết định cho chất lượng món cháo.

Nguyên liệu cho món cháo bột cá lóc. Ảnh minh họa.
Cá lóc phải chọn con to thì thịt mới dày, săn chắc và nấu mới ngọt nước. Sơ chế cá xong luộc và lọc thịt cá cẩn thận để không lọt cái xương nào kẻo làm người ăn bị hóc. Sau đó ướp thịt cá với gia vị (muối, tiêu, nén, ớt, nước mắm) rồi xào thơm.
Đặc biệt nữa là món cháo này dùng cả lòng cá (chứ không bỏ đi). Lòng cá được làm sạch ướp gia vị rồi xào lăn – là điểm nhấn góp phần béo ngậy, làm tăng hương vị thơm ngon của cháo.
Đầu và xương cá thì hầm lấy nước, giúp nước dùng có độ ngọt đậm đà. Khi nước sôi, cho sợi bột vào đun tới chín thì múc ra tô, bày thịt cá lóc và gia vị rồi thưởng thức. Cách ăn cháo bột cá lóc cũng khác thường, thực khách phải gắp bằng đũa, chứ không dùng thìa, muỗng như các món cháo nhuyễn nấu từ gạo.
Tùy ý thích mà người ăn lấy thêm lá nén, hoặc hành phi, sao cho tô cháo ăn là cảm nhận được vị ngọt thơm từ nước dùng, vị đậm đà mặn mà của cá đã thấm gia vị, vị dai mềm của sợi bột, vị cay nồng của tiêu, ớt – nhưng phải là vị cay của ớt ngâm nước mắm, hạt tiêu tươi, vừa ăn vừa xuýt xoa vị tê tê nơi đầu lưỡi.

Tô cháo bột cá lóc. Ảnh minh họa.
Những người sành ăn khi ghé Quảng Trị dù bận đến mấy cũng tìm đến các quán hàng ngon nổi tiếng của địa phương để thưởng thức món cháo này. Tuy nhiên, chuyên mục Ăn của giadinh.net.vn xin giới thiệu tới bạn đọc công thức nấu món cháo bột này, để bạn đọc có thể chế biến thưởng thức tại nhà khi không muốn đi xa, hoặc chưa có điều kiện đến thăm Quảng Trị.
Cách nấu món cháo bột Quảng Trị
Nguyên liệu cho 2 phần ăn
- 1 con cá lóc đồng
- 3 lạng bột gạo (bột bánh canh làm sẵn)
- Lá nén và hạt nén (hoặc hành, mùi)
- Dầu ăn, muối, ớt, bột nêm, bột ngọt, đường
Bột gạo có thể mua sẵn, hoặc đem gạo xay thành bột mịn, rồi cho nước sạch vào nhào kỹ, dùng ống tre cán thành tấm với độ mỏng vừa phải, thái thành sợi nhỏ rời).
- Cá lóc đồng - cá tràu tươi sống.
- Gia vị: Nén lá, nén củ, tiêu, ớt ...
Cách làm 1
- Bột gạo đã chế biến thành từng sợi nhỏ rời.
- Cá lóc đồng tươi sơ chế sạch, nhớ lấy lại ruột cá (bởi một tô cháo mà thiếu lòng cá lóc thì xem như chưa hoàn hảo).
- Cho cá vào nồi luộc đủ chín là vớt ra ngay để nguội thì cẩn thận dùng tay lọc hết thịt khỏi xương. Chỗ thịt cá đó ướp gia vị, rắc chút hạt tiêu, ớt... và đặc biệt là củ nén giã nhỏ.
- Đầu và xương cá chặt thành miếng vừa, giã nát, lọc lấy nước đun lên làm nước dùng.
- Nước dùng đó đun sôi lăn tăn, hớt hết bọt rồi cho thịt cá đã ướp, nêm gia vị vừa ăn làm nước cháo. Khi nước cháo sôi lăn tăn thì cho tất cả bột, cá đã ướp đủ gia vị vào rồi vặn nhỏ lửa. Cứ để nồi cháo nóng trên bếp nhỏ lửa, rồi ai ăn thì múc ra tô, thêm cá, nén lá (hoặc hành mùi), ớt bột vào. Cách này giúp thưởng thức món cháo bột thơm lừng vị béo ngậy, ngọt ngào của cá, vị cay xé lưỡi của tiêu, ớt, vị đăng đắng của bộ lòng, vị thơm của nén, hành…

Cháo bột cá lóc biến tấu. Ảnh minh họa.
Cách làm 2
Nguyên liệu làm cháo tương tự như trên. Cách làm như sau:
- Cá lóc làm sạch, xát muối khử tanh rồi cắt khúc vừa ăn.
- Lá nén cắt nhỏ như hạt lựu.
Bắc nước lên bếp nấu cho sôi, cho cá lên luộc chín thì gắp ra đĩa. Nước luộc cá đổ vào tô.
Phi hạt nén cho thơm, cho cá lên chiên sơ cá.
Trong lúc chờ cá chín thì lấy chút mắm, muối, bột nêm, bột ngọt, đường cho vào bát khuấy tan.
Cá chín hơi vàng thì cho tý ớt bột vào chảo đảo lên để lấy màu. Đổ tiếp bát gia vị lên cá và hạ lửa (có thể cho tý nước luộc cá và om cho cá thấm đều, ngon hơn).
Cho cá vào om rồi thì đun nồi nước sôi khác để chần sơ bột gạo, rồi vớt ra rổ, trụng qua nước lạnh để bột không dính vào nhau.
Bắc nồi lên bếp, cho tý dầu và ớt lên làm màu. Đổ thêm 1 lít nước (có thể ít hoặc nhiều hơn tùy lượng người ăn). Nước sôi thì cho cá đã um vào đun sôi lại mới cho bột vào (nếu thấy bột dính nhau thì phải chần qua nước lạnh lần nữa).
Đun khoảng 10 – 15 phút thì bột chín, nêm nếm vừa ăn, thêm tí tiêu và lá nén vào, bắc xuống múc ra các bát.
Cách ăn
Khi ăn món cháo bột (bánh canh cá lóc) này nên làm riêng 1 chén mắm ớt, 1 chén muối tiêu để ai thích ăn mặn nhạt có thể thêm.
Cháo bột ngon nhất khi ăn nóng, vào chiều tối mới thú vị. Phần cháo bột thơm lừng được múc ra tô, bày thịt cá rồi rắc hành mùi, ớt xắt, vài miếng lòng cá lóc, chan nước dùng ngập bát… bốc hơi nghi ngút. Một tay cầm đũa gắp và thưởng thức cháo, tay kia dùng thìa múc nước cháo, vừa ăn sì soạp, vừa xuýt xoa thấy ngọt vị cá, cay xè đầu lưỡi vị nén, ớt, đậm đà, thích thú.
Món cháo bột cá lóc người dân Quảng Trị ưa chuộng quanh năm. Cách làm công phu độc đáo, nhưng hương vị này luôn chinh phục thực khách. Ngày nay món cháo nức tiếng được biến tấu đa dạng bằng thịt vịt, tôm,... nhưng mùi vị và cách chế biến vẫn vậy.
Người dân phía Bắc chế biến món cháo bột cá lóc đơn giản hơn, thêm vào các rau gia vị phía Bắc như nấm rơm, hành lá, thìa là, tía tô. Gia vị là nước mắm, muối, hạt nêm, dầu ăn. Và để món cháo bột cá lóc thơm ngon, không có mùi tanh thì thêm chút hạt tiêu. Món cháo cá lóc bà con phía Bắc hay ăn sáng, hoặc làm bữa chính vào mùa đông lạnh giá, hay những ngày mưa gió thì ngon tuyệt vời.
Nếu không có bột gạo các bạn có thể dùng bột lọc, bột mì (nhưng không ngon bằng bột gạo).
Vì sao người Nhật ăn cá sống mà không sợ nhiễm khuẩn?
Ăn - 57 phút trướcNhiều người sợ hãi khi lần đầu thưởng thức sashimi; tự hỏi tại sao người Nhật kỹ tính và thận trọng về vệ sinh an toàn thực phẩm nhưng lại thường xuyên ăn cá sống.
Ăn chay đầu năm và món chay may mắn trong văn hóa Việt
Ăn - 2 giờ trướcGĐXH - Vào những ngày đầu năm, việc lựa chọn món chay may mắn được xem như cách gửi gắm mong cầu về sự thuận lợi, an yên và hanh thông cho cả năm phía trước.
Hai lần vào bếp của Huỳnh Thanh Tuyền gây chú ý
Ăn - 5 giờ trướcGĐXH - Sau gần 20 năm rời showbiz chăm lo cho tổ ấm nhỏ, thi thoảng Huỳnh Thanh Tuyền chia sẻ những kinh nghiệm nấu nướng trên trang cá nhân.
10 cách 'hô biến' gà luộc thành món mới hấp dẫn
Ăn - 8 giờ trướcGà luộc là món ăn quen thuộc, gần như không thể thiếu trong mâm cỗ ngày Tết của nhiều gia đình Việt. Tuy nhiên, sau những ngày sum họp, không ít nhà rơi vào tình trạng “dư gà”. Thay vì hâm đi hâm lại gây ngán, bạn có thể biến tấu thành nhiều món ăn hấp dẫn, vừa tiết kiệm vừa đổi vị cho cả gia đình.
Cách làm gỏi gà xé phay giải cứu gà sau Tết
Ăn - 1 ngày trướcTận dụng gà cúng còn dư sau Tết, món gỏi gà xé phay chua ngọt, giòn thơm sẽ giúp chống ngán hiệu quả và làm mới mâm cơm gia đình ngày đầu năm
Món lẩu cháo bánh chưng ngon 'đỉnh nóc' giúp 'giải cứu' bánh chưng sau Tết
Ăn - 1 ngày trướcSau Tết, bánh chưng cứng đơ khó ăn đừng vội bỏ, hãy thử ngay món lẩu cháo bánh chưng thơm béo, tận dụng đồ thừa mà ngon “đỉnh nóc”.
Một món ăn luôn 'cháy hàng' vào ngày vía Thần Tài, bạn hoàn toàn có thể tự làm tại nhà
Ăn - 2 ngày trướcGĐXH - Chỉ với một vài nguyên liệu, bạn đã có thể chế biến món ăn này vào ngày vía Thần Tài để lấy may.
Bã chè dùng xong đừng vội vứt đi: Tuyệt chiêu kho sườn xém cạnh 'đỉnh của chóp' vét sạch nồi cơm gia đình
Ăn - 2 ngày trướcChỉ thêm một nắm bã chè vào nồi sườn kho quen thuộc, chị em nhàn tênh có ngay món ngon "thần thánh" đánh bay nẻo ngấy, đưa cơm ngày mưa lất phất.
Những món 12 con giáp nên ăn ngày Rằm tháng Giêng, càng ăn càng đỏ
Ăn - 2 ngày trướcGĐXH - Mỗi con giáp có một món ăn riêng giúp rước tài đón may trong ngày Rằm đầu tiên của năm mới. Hầu hết các món ăn này vẫn mang đậm dư âm của ngày Tết nhưng lại chứa đựng ý nghĩa tâm linh khác biệt.
Mâm cúng vía Thần Tài 2026: Đừng 'đánh rơi' lộc vì thiếu những lễ vật quan trọng này
Ăn - 2 ngày trướcGĐXH - Ngày vía Thần Tài (mùng 10 tháng Giêng âm lịch) từ lâu đã trở thành một trong những dịp quan trọng đầu năm của nhiều gia đình Việt, đặc biệt là người làm kinh doanh, buôn bán. Năm 2026, ngày vía Thần Tài rơi vào 26/2 Dương lịch. Vào dịp này, nhiều người chuẩn bị mâm lễ chu đáo để cầu tài lộc, buôn may bán đắt, công việc hanh thông.
Món ăn gần 1 triệu/ký khiến Hòa Minzy nức nở khen ngon
Ẩm thực 360GĐXH - Hòa Minzy tấm tắc khen khi ăn món này. Đây cũng là món quen thuộc với nhiều tín đồ ẩm thực.
