Liên tiếp Mỹ Tâm, Ngô Thanh Vân, Hồ Ngọc Hà lên tiếng cảnh báo bị mạo danh, luật sư nói gì?

Ngô Thanh Vân thông báo khẩn trên trang cá nhân

GĐXH - Ngô Thanh Vân chia sẻ sự bức xúc về việc mạo danh hình ảnh và giọng nói của cô. Cô kêu gọi khán giả giúp đỡ trong việc báo cáo thông tin sai lệch.

Mỹ Tâm, Ngô Thanh Vân, Hồ Ngọc Hà và nhiều nghệ sĩ "kêu cứu"

Sau nhiều nghệ sĩ, cách đây ít giờ đến lượt Hồ Ngọc Hà lên tiếng việc bị lợi dụng hình ảnh. Kèm theo bài viết là ảnh chụp màn hình các video, fanpage sử dụng hình ảnh của ca sĩ này quảng cáo đồ gia dụng, thuốc chữa bệnh… Nữ ca sĩ cho biết đã có khán giả vì tưởng nhầm sản phẩm đó do Hồ Ngọc Hà quảng cáo mà mua về để rồi nhận kết cục tiền mất tật mang.

"Thật đáng tiếc khi công nghệ ngày càng hiện đại, cũng là lúc sự thật, giả càng bị xáo trộn. Tôi vốn dĩ là người ít lên tiếng với những trang page 'câu like' gây sốc... vì tôi vẫn nghĩ 'mình không làm thế, chắc khán giả sẽ hiểu thôi'. Và có lẽ vì thế, nó đã trở thành sự hiển nhiên. Họ thích nói gì thì nói, đăng gì thì đăng và sử dụng thế nào cũng được. 

Nhưng đã đến lúc phải rõ ràng mọi chuyện ở đây một lần để các khách hàng hay khán giả không bị lừa gạt đến đau lòng: Tiền mất, tật mang. Khán giả gửi mình rất nhiều tin nhắn bức xúc, giận dữ bởi họ không biết rằng một trong những sản phẩm Hà đăng dưới đây đều sử dụng hình ảnh cắt ghép, công nghệ AI và hoàn toàn không được Hà lẫn công ty đồng ý, cho phép sử dụng hình ảnh hay giọng nói", Hồ Ngọc Hà bức xúc.

Theo Hồ Ngọc Hà, sự việc kể trên ảnh hưởng lớn đến hình ảnh, công việc của cô. Nữ ca sĩ bày tỏ mong muốn các nghệ sĩ đang gặp cảnh tương tự sẽ được hỗ trợ giải quyết vấn đề.

"Vì thế, tiếng kêu cứu này xuất phát từ một trong những nghệ sĩ đang đối mặt với tình trạng bị lợi dụng hình ảnh, quảng cáo trái phép những sản phẩm không biết từ đâu ra. Rất mong các nghệ sĩ, những ai đã và đang bị tình trạng chung được các ban nghành, luật an ninh mạng hỗ trợ, giải quyết để tránh bị ảnh hưởng", nữ ca sĩ bày tỏ.

Trước đó 1 ngày, Ngô Thanh Vân và Mỹ Tâm cũng đã đăng tải thông báo trên trang cá nhân, cho biết thời gian gần đây xuất hiện nhiều video và quảng cáo sử dụng hình ảnh, giọng nói được tạo bằng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) để giả mạo cô, nhằm quảng bá cho các sản phẩm bất hợp pháp. Các nghệ sĩ khẳng định hoàn toàn không tham gia hay đại diện cho bất kỳ sản phẩm hoặc thương hiệu nào ngoài những nội dung được đăng tải chính thức bởi công ty quản lý. 

Hay đầu tháng 3/2025, Tóc Tiên từng phản ánh tình trạng nhiều trang web có nội dung quảng cáo game bài online sử dụng hình ảnh của cô trái phép. Nữ ca sĩ khẳng định hoàn toàn không liên quan đến các hoạt động này và mong khán giả cảnh giác trước những nội dung giả mạo. Đến tháng 10, Đàm Thu Trang công khai ảnh chụp các trang giả mạo cô để tuyển dụng "việc nhẹ lương cao", khiến nhiều người hiểu lầm. Cùng thời điểm, quản lý của ca sĩ Đức Phúc cũng lên tiếng khi hình ảnh của anh trong chung kết Intervision 2025 tại Nga bị một số fanpage lợi dụng để quảng cáo giao dịch tiền điện tử trái phép.

Mức phạt thế nào cho những trường hợp vi phạm?

Trao đổi với Gia đình & Xã hội về vấn đề này, TS. LS Đặng Văn Cường (Văn phòng Luật sư Chính pháp) cho biết với sự phát triển của công nghệ việc tạo ra các video bằng AI khá dễ dàng, biểu cảm khuôn mặt và giọng nói có thể giống đến trên 90% người thật. Tuy nhiên, thời gian gần đây trên không gian mạng đang xuất hiện hiện tượng lạm dụng việc sử dụng để tạo ra clip giả mạo, thậm chí sử dụng vào mục đích lừa đảo.

Hiện nay pháp luật đang hoàn thiện về quản lý, bảo vệ dữ liệu cá nhân, quản lý các hoạt động sáng tạo nội dung số, tạo ra các clip bằng AI. Luật công nghiệp công nghệ số, luật giao dịch điện tử, luật bảo vệ dữ liệu cá nhân, luật an ninh mạng và nhiều văn bản quy phạm pháp luật đều hướng đến việc quản lý không gian mạng, đảm bảo an ninh an toàn mạng, nghiêm cấm hành vi giả mạo, mạo danh để thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật, xâm phạm đến bí mật đời tư cá nhân, quyền nhân thân của công dân...

Cũng theo luật sư Đặng Văn Cường, các hình ảnh và video clip do ai tạo ra có sử dụng hình ảnh của cá nhân, giọng nói của cá nhân, thông tin cá nhân nhưng không được cá nhân đó đồng ý thì đây là hành vi vi phạm pháp luật và được coi là giả mạo. Người thực hiện hành vi thu thập trái phép thông tin của người khác, sử dụng trái phép thông tin của người khác, đưa thông tin trái phép, giả mạo trên không gian mạng thì đều là hành vi vi phạm pháp luật. Hành vi này vi phạm hiến pháp, bộ luật dân sự, luật an ninh mạng và nhiều văn bản pháp luật có liên quan. 

Nếu chưa gây hậu quả nghiêm trọng thì hành vi này bị xử phạt vi phạm hành chính theo điều 84 và điều 101 Nghị định số 15 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính viễn thông, tần số vô tuyến điện

Ngoài ra, theo khoản 30 Điều 1 Nghị định 14/2022/NĐ-CP sửa đổi mức phạt đối với một số hành vi vi phạm về thu nhập, sử dụng thông tin cá nhân quy định tại khoản 2 Điều 84 Nghị định 15/2020/NĐ-CP có thể bị phạt tiền từ 40 triệu đồng đến 60 triệu đồng tuỳ theo hành vi vi phạm.

"Nếu dùng công nghệ mà tạo ra các video giả mạo nhằm chiếm đoạt tài sản thì còn có thể bị xử lý hình sự về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo quy định tại điều 174 bộ luật hình sự với hình phạt có thể tới 20 năm tù hoặc tù chung thân", LS Đặng Văn Cường cho biết.

Với các đơn vị quản lý các nền tảng số, các mạng xã hội cần có trách nhiệm trong việc tra soát, kịp thời phát hiện gỡ bỏ, ngăn chặn và xử lý, phối hợp với cơ quan chức năng xử lý đối với các tổ chức cá nhân tạo ra các video clip giả mạo bằng bằng công AI.

Các cơ quan chức năng, cơ quan an ninh mạng, phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao cũng cần tăng cường các giải pháp để kịp thời phát hiện, ngăn chặn, xử lý đối với các hành vi tạo video clip giả mạo và các hành vi sử dụng các thông tin giả để chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng. Đồng thời cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền để cảnh báo về các phương thức thủ đoạn lừa đảo chiếm đoạt tài sản của các đối tượng phạm tội, nâng cao nhận thức, tinh thần cảnh giác cho công dân.

"Hiện nay luật công nghiệp công nghệ số đã được Quốc Hội ban hành và sẽ có hiệu lực vào năm tới, kèm theo đó là một loạt các văn bản quy phạm pháp luật mới được ban hành trên cơ sở các công ước quốc tế, chính sách về số hóa, công nghệ thông tin có liên quan đến quản lý các sản phẩm do trí tuệ nhân tạo tạo ra, theo đó các sản phẩm do trí tuệ nhân tạo tạo ra phải được gắn nhãn để người xem phân biệt được cái nào là sản phẩm từ công nghệ chương trình nào là từ việc sản xuất trực tiếp theo kiểu truyền thống.

Những sản phẩm do trí tuệ nhân tạo tạo ra mà không có gắn nhãn thì sẽ có các biện pháp kĩ thuật để ngăn chặn, gỡ bỏ", Luật sư Đặng Văn Cường cho biết.