Những lưu ý về ẩm thực dưỡng sinh trong tiết khí Thu Phân để cơ thể luôn khỏe mạnh
GĐXH – Để cơ thể luôn khỏe mạnh, trong tiết Thu Phân mọi người cần lưu ý về ẩm thực dưỡng sinh dưới đây. Bởi trong tiết Thu Phân, khí khô bắt đầu bốc cao, sinh ra cảm giác háo nóng, chân tay nứt nẻ, phổi khí bị tổn hại.
Trong tiết Thu Phân, khí khô bắt đầu bốc cao, sinh ra cảm giác háo nóng, chân tay nứt nẻ, phổi khí bị tổn hại. Nguyên tắc dưỡng sinh trong tiết Thu Phân chủ yếu là cân bằng âm dương, chống lại hàn khí, đề phòng khô háo.
Theo đó, cần bổ sung nhiều các thực phẩm có tính mát, bình kết hợp với thực phẩm ấm, nóng để giữ cho cơ thể luôn hài hòa, không bị khí khô xâm chiếm, cũng không bị khí âm hàn lạnh chiếm đóng.

Ảnh minh họa
Các phương pháp dưỡng sinh trong Thu Phân cụ thể như sau:
- Chú trọng dưỡng âm:
Trong "Hoàng Đế nội kinh" – cuốn sách kinh điển của Đông y có nói, "Thu Đông dưỡng âm". Vào tiết Thu Phân, cần chú trọng bồi dưỡng phần âm trong cơ thể. Thu táo dễ làm tổn thương phổi, phổi âm chưa đủ, thể chất biến hư, thở khò khè, người mắc chứng ho mãn tính có xu thế tăng nhiều. Vậy nên "dưỡng âm" như thế nào? Có thể dùng các dược liệu tư âm nấu nước uống, như sa sâm, mạch đông, bách hợp…, có công hiệu tư âm dưỡng phế. Mặt khác, bởi vì phổi chủ da, lông nên phương pháp này cũng giúp trị da khô.
Sau tiết Thu Phân, nhiệt độ dần dần chuyển mát, người bệnh tật lâu dài, người già và trẻ em phải chú ý tránh gió lạnh, dựa vào thời tiết mặc thêm quần áo.
- Tránh dùng đảng sâm, hoàng kỳ:
Ẩm thực mùa Thu nên lấy thanh đạm làm chủ, như món canh xương củ cải xanh – đỏ (có thể cho thêm la hán quả và hạnh nhân) giúp thanh nhiệt giải độc, phòng ngừa táo tà xâm nhập. Tuy nhiên, chớ tùy tiện bồi bổ, không nên uống canh đảng sâm, hoàng kỳ… Vì mùa Thu mát mẻ thuộc cuối Hè về Thu, nếu nhiễm phong hàn, cảm cúm mà bồi bổ quá sớm sẽ ngoại cảm tồn nội, ảnh hưởng đến chức năng can phế làm tăng độ khó của việc chữa bệnh.

Mặt khác, khí hậu mùa Thu dần dần chuyển sang khô hanh, ánh nắng Mặt trời ít đi, nhiệt đồ từ từ giảm xuống, khiến cảm xúc con người có phần ưu tư, như câu "Thu phong Thu vũ sầu sát nhân" của Thu Cẩn. Do đó, lúc này mọi người nên duy trì tinh thần an bình, thu liễm thần khí, lấy khoan dung bình tĩnh thích ứng với trời Thu.
- Âm Dương ngũ hành chủ thâu:
Trong cơ thể con người, "thâu" có ý chỉ dương khí trong cơ thể sẽ dần dần thu liễm vào trong khi thời tiết lạnh đi. Vào mùa này nên cố gắng dậy sớm, buổi tối tốt nhất đi ngủ trước 10 giờ, đến sáng khi Mặt trời lên liền rời giường. Ngủ sớm để thuận theo âm tinh cất giữ, dùng dưỡng "thâu" khí. Dậy sớm nhằm thuận theo dương khí từ từ mạnh lên, khiến phế khí giãn ra. Bởi vậy, tốt nhất nên thu dương khí lại vào mùa thu để tránh dương khí bị tản ra bên ngoài, khi đến mùa Đông, thân thể người sẽ xuất hiện suy nhược.
- Âm dương điều hòa sinh sôi không ngừng:
Đại danh y Hoa Đà viết trong "Trung tàng kinh" rằng, cơ thể con người cũng giống như thiên nhiên, bất kể trong cơ thể âm khí quá thịnh hay là dương khí quá thịnh đều sẽ sinh ta bệnh tật. Muốn khỏe mạnh, âm dương điều hòa là việc quan trọng vô cùng.
3 điều cần duy trì giữ âm dương trong cơ thể cân bằng
- Đầu tiên, chúng ta phải chú ý hàn nhiệt cân bằng. Hàn sẽ tổn thương dương, nhiệt sẽ tổn thương âm, do đó nếu chúng ta không thể duy trì hàn nhiệt cân bằng thì sẽ ảnh hưởng đến sự cân bằng âm dương trong cơ thể.
- Thứ hai chính là phải duy trì khí huyết cân đối. Bởi vì khí thuộc về dương, huyết thuộc về âm, nên phải duy trì khí huyết cân bằng.
- Thứ ba là phải chú ý táo thấp cân đối, tức là cân bằng tân dịch. Dịch chính là chất lỏng, huyết dịch. Bởi vì 70% cơ thể con người là nước, duy trì tân dịch cân đối, cũng là duy trì âm dương cân bằng.
Nếu âm cân bằng, dương khí kín kẽ vững chắc thì cơ thể tự nhiên khỏe mạnh, tinh thần tốt lên, cái này gọi là "Âm bình dương bí, tinh thần nãi chí".
Âm dương nếu mất cân bằng, bệnh tật liền bộc phát. Âm dương mất cân bằng nhẹ thì cơ thể sẽ có chút không khỏe, nặng hơn thì sẽ sinh bệnh, mà mất cân bằng nghiêm trọng thì thân thể chắc chắn mắc bệnh nặng.
Các bệnh thông thường, có tỉ lệ phát bệnh cao như cao huyết áp, bệnh động mạch vành, tiểu đường… đều có liên quan mật thiết tới âm dương mất cân bằng. Nếu âm dương phân tách, vỡ ra, như vậy sinh mạng liền kết thúc.
- Ăn ít chua cay, tăng cường nhuận táo:
Cuốn "Ẩm thực chính yếu" viết: Mùa Thu khí táo, nên ăn khi trời nhá nhem tối để nhuận táo. Do đó nên ăn những món ít chua, ít cay, ăn nhiều thực phẩm nhuận táo như hạt vừng. Mặt khác, cũng có thể dùng một lượng vừa phải thức ăn chua để trợ giúp tiêu hóa.
- Tăng cường vitamin vào khẩu phần ăn:
Thu Phân rất thích hợp ăn các loại rau củ chứa nhiều vitamin và khoáng chất có lợi cho sức khỏe như súp lơ, cà rốt, xà lách, bí đỏ, củ cải, mộc nhĩ, củ từ, khoai lang...
Nên ăn thịt vịt, thịt dê – những loại thịt có hàm lượng protein cao nhưng lượng mỡ thấp, tính ấm, giúp cơ thể chống lại âm khí ngày một tăng mạnh trong môi trường
- Ăn cua bể:
Vào mùa này, cua ghẹ thường béo ngậy, cho nên mọi người chớ quên thưởng thức món hải sản này để bồi bổ cốt tủy và thanh nhiệt cơ thể.
- Ăn rau dền dại:
Ở các vùng miền Nam Trung Quốc hiện vẫn duy trì một phong tục phổ biến mỗi khi bước vào mùa thu là người dân thường đi hái là dền hoang (Qiucai), loại cây mọc tự để nấu canh hoặc làm món súp để làm sạch ruột gan, nội tạng phòng tránh bệnh tật giúp cho thân thể khỏe mạnh.
- Thưởng thức các loại quả, hạt:
Vào tiết Thu Phân, các loại quả và hạt như ô liu, lê, đu đủ, hạt dẻ, đậu đỗ và hầu hết các loại cây đều bước vào giai đoạn tích trữ nhiều chất bổ dưỡng nhất. Đây cũng chính là thời điểm để thu hái và sử dụng những loại hạt quả này để thưởng thức.
- Món ăn dưỡng sinh tiết khí Thu Phân:
Nên: thực vật có tính chua, ngọt để nhuận phế lợi tim, dưỡng âm thanh nhiệt, thực phẩm có tính ấm, nhạt, tươi mới, ngó sen, thịt vịt, lê, hồng, cam, mộc nhĩ, bách hợp, ngân nhĩ, vừng, hạch đào, gạo nếp, mật ong, chế phẩm từ sữa.
Không nên: Thực vật lạnh, đồ ăn quá lạnh, quá nhạt, quá dính.
Món ăn dưỡng sinh: tôm nõn xào măng, cháo mộc nhĩ, ngó sen gạo nếp, cua viên, gà hầm hạt dẻ.
Cách làm khô bò nguyên miếng ăn Tết siêu đơn giản
Ăn - 8 giờ trướcKhông cần mua ngoài tiệm, bạn có thể làm khô bò nguyên miếng tại nhà để ăn chơi ngày Tết, vừa ngon vừa an toàn, công thức đơn giản, không làm tốn thời gian của bạn.
Những món ăn ngon truyền thống ngày Tết nhưng ít calo
Ăn - 9 giờ trướcGĐXH - Để lựa chọn những món ăn ngon miệng, vừa truyền thống, vừa giữ được dáng đẹp, bạn có thể tham khảo các món gợi ý có trong bài viết sau.
Vị đặc trưng của các loại mứt và cách chọn mứt phù hợp cho gia đình mùa Tết này
Ăn - 11 giờ trướcGĐXH - Trong tâm thức của người Việt, khay mứt Tết không đơn thuần là món ăn vặt, mà là "linh hồn" của những cuộc chuyện trò đầu năm. Mỗi viên mứt ngọt ngào hòa quyện cùng vị đắng của trà xanh tạo nên hương vị Tết trọn vẹn.
Rễ của loại cây phổ biến ở nước ta là “nhân sâm của người nghèo”, tốt cho xương khớp, Tết đem làm mứt vừa lạ miệng vừa bổ dưỡng
Ăn - 13 giờ trướcGĐXH – Với hương thơm thoang thoảng như sâm, vị ngọt mát tự nhiên, rễ cây thường được gọi là “nhân sâm của người nghèo” này không chỉ là vị thuốc dân gian quen thuộc mà còn được biến tấu thành món mứt Tết độc đáo, tốt cho sức khỏe khi dùng đúng cách.
Loại rau giàu canxi gấp 7 lần nước hầm xương, phòng ngừa ung thư, bán đầy chợ Việt
Ăn - 16 giờ trướcGĐXH - Loại rau này sẵn có ở Việt Nam, không chỉ nhiều canxi mà còn giàu các loại vitamin, chất chống oxy hóa có lợi cho sức khỏe tim mạch, ngăn ngừa ung thư.
Những thời điểm trong ngày không nên uống cà phê, đặc biệt dịp Tết
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH - Cà phê, trong đó cà phê hòa tan là một trong những thức uống được lựa chọn hàng đầu để gia đình tiếp khách ngày Tết.
Các loại nước uống thải độc gan không thể thiếu trong nhà, nhất là dịp Tết
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH – Do chế độ ăn uống có tác động trực tiếp đến chức năng gan, nên việc ăn gì và uống gì tốt cho gan luôn là mối quan tâm của nhiều người. Đặc biệt vào dịp Tết chúng ta ăn uống nhiều hơn thường ngày, khiến gan phải làm việc nhiều hơn.
Có nên rửa thịt trước khi cho vào tủ lạnh không?
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH - Nhiều người nghĩ thói quen rửa thịt trước khi cất vào tủ lạnh giúp thịt sạch hơn nhưng lại tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn thực phẩm nếu thực hiện không đúng cách.
Bộ phận bổ nhất của con lợn được cho là bảo vệ nguồn sống mà ai cũng nên ăn, rất sẵn ở chợ Việt
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH - Dù cho bạn có tiền sử bệnh tim hay bạn chỉ muốn đảm bảo rằng bạn đang chuẩn bị cho cơ thể một cuộc sống lâu dài và khỏe mạnh, việc bổ sung các thực phẩm có lợi cho tim trong chế độ ăn uống là một trong những điều tốt nhất để hỗ trợ sức khỏe tổng thể.
Mẹ đảm mách công thức làm khô gà lá chanh thành công ngay lần đầu
Ăn - 1 ngày trướcHoài Thương, ở Hà Nội, sử dụng lá chanh Đà Lạt thay vì lá chanh nhà trồng để tránh bị đắng, giúp món khô gà trọn vị hơn.
Loại gạo ít calo nhưng lại nhiều protein bạn nên ăn trong ngày Tết
ĂnGĐXH - Cơm ngày Tết là một nét văn hoá truyền thống của Việt Nam. Mâm cơm là nơi mà mỗi gia đình sum họp quây quần trong năm mới. Tuy nhiên, nhiều người thắc mắc là lượng protein trong cơm bao nhiêu? Loại gạo nào ít calo?


