Tags:
Rằm tháng Giêng nên cầu an, không đặt nặng việc cúng kiếng
GiadinhNet - Ngày Rằm tháng Giêng rất quan trọng với người Việt Nam, là ngày cầu an, chăm sóc đời sống tâm linh, cầu mong năm mới tốt đẹp, không đặt nặng việc cúng kiếng... và có nhiều lý giải về ngày này.
Tích Tết Nguyên Tiêu của Trung Quốc
Tích Rằm tháng Giêng - Tết Nguyên Tiêu gắn liền với sự tích nàng cung nữ hiếu thảo Nguyên Tiêu và đại thần Đông Phương Sóc thời Tây Hán (Trung Quốc).
Mùa đông năm đó đại thần Đông Phương Sóc đến ngự hoa viên thấy một cung nữ định nhảy xuống giếng tự vẫn. Hỏi ra mới biết cung nữ tên là Nguyên Tiêu, tự vẫn vì từ khi vào cung chưa được gặp lại người thân nên nhớ nhà, không báo hiếu được mẹ cha…
Đông Phương Sóc cảm động, hứa sẽ giúp cô gặp gỡ gia đình. Sắp đến năm mới, ông xuất cung mở gian hàng xem bói và có rất nhiều người xem, ai cũng bốc phải quẻ "Ngày Rằm tháng Giêng lửa bén đến thân" làm dân chúng trong kinh thành sợ hãi.
Bánh trôi nước cúng Rằm tháng Giêng. Ảnh minh họa.
Chuyện đến tai khiến Hán Vũ Đế, kèm theo câu kệ: "Trường An gặp nạn, lửa thiêu Đế khuyết, ngày 15 lửa trời, đỏ rực suốt đêm" khiến vua kinh hãi, gọi Đông Phương Sóc đến giải trừ tai ương, ông suy nghĩ rồi nói:
- Thần nghe nói Hỏa thần rất thích ăn bánh trôi. Nàng Nguyên Tiêu thường nấu ăn cho bệ hạ làm bánh trôi rất ngon, Bệ hạ bảo nàng làm bánh cúng. Đêm Rằm tháng Giêng Bệ hạ thắp hương dâng cúng, truyền dụ cho nhà nhà trong kinh thành đồng loạt dâng bánh trôi cúng Hoả thần. Đồng thời khắp thành treo đèn, đốt pháo, nổi lửa… như cả thành có lửa… để có thể qua mặt Thượng Đế. Rồi thông báo cho dân chúng ngoài thành đêm Rằm tháng Giêng vào thành xem hoa đăng, để tiêu tai giải nạn.
Hán Vũ Đế mừng rỡ thực thi y lời Đông Phương Sóc. Đến ngày Rằm tháng Giêng, trong thành Trường An treo đèn kết hoa, vui chơi vô cùng náo nhiệt. Gia đình nàng Nguyên Tiêu cũng vào thành cả nhà đoàn tụ, kinh thành Trường An bình yên vô sự.
Từ đó mỗi năm đến Rằm tháng Giêng dân chúng đều làm bánh trôi dâng cúng Hỏa thần, cả thành treo đèn đốt lửa. Bánh trôi do nàng Nguyên Tiêu làm cúng Hỏa thần rất đẹp và ngon nên gọi là bánh Nguyên Tiêu.
Còn có nhiều truyền thuyết khác, nhưng theo các học giả Trung Quốc thì lễ hội đèn lồng xuất phát từ truyền thống sử dụng lửa để mở hội, xua đi những điều không may mắn và có nhiều tên gọi khác nhau. Dù tên gọi có là gì thì đây Tết Nguyên Tiêu cũng là ngày lễ lớn, chính thức khép lại những ngày Tết Nguyên đán.
Rằm tháng Giêng nhiều nơi thả đèn hoa đăng. Ảnh minh họa.
Rằm tháng Giêng với người Việt
Rằm tháng Giêng ở Việt Nam còn gọi là Tết Thượng Nguyên, Tết Nguyên Tiêu - là rằm đầu tiên của năm mới theo lịch âm của người Việt. Tiến sĩ Trần Long - Giảng viên khoa Văn hóa học, Trường ĐH Khoa học XHNV (ĐH Quốc gia TP. HCM – theo TPO), Rằm tháng Giêng có nhiều giai thoại và đều có giải thích hợp lý, nên cứ vậy lưu truyền.
Không cần đổ xô đi ăn bún, phở sau Tết, có một thứ rau giúp giải ngán thịt cá bánh giò rất tốt cho sức khỏe, ngon tuyệt vời ăn cả tuần không chán
Cách "giải cứu" bánh chưng lại gạo, chế thành món ăn hiện đại, lạ miệng
Nhớ món cá kho với nước cốt chanh vừa rắn, không tanh, vừa vàng thơm ngào ngạt mùi gừng, riềng và hạt tiêu của mẹ ngày Tết
Rằm tháng Giêng bắt đầu từ giữa đêm 14 (đêm trước Trăng Rằm) cho đến nửa đêm 15 tháng Giêng âm lịch. Người Việt cổ thuần nông gắn liền với trời (thiên quan tấn phước - Rằm tháng Giêng), đất (địa quan xá tội - Rằm tháng Bảy) và nước (thủy quan giải ách - Rằm tháng Mười). Còn gọi Tết Thượng nguyên, Tết Trung nguyên và Tết Hạ nguyên.
Tháng Giêng nông dân chuẩn bị xuống đồng, nên Rằm tháng Giêng bà con cúng lễ hạ điền để tỏ lòng nhớ ơn tổ tiên, cầu cho năm mới mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, phước lành, may mắn, cả năm hanh thông. Rằm tháng Giêng khởi đầu công việc cày bừa vụ chiêm, tối ngày Rằm tháng Giêng nông dân sẽ ra đồng đốt cây, cỏ, lá khô để diệt sâu bọ.
Có giải thích khác là sau một năm lao động vất vả người dân tự thưởng cho mình một thời gian ngắn để nghỉ ngơi, du xuân. Tết Nguyên Tiêu đánh dấu sự kết thúc tháng "ăn chơi" để trở lại công việc của một năm mới.
Còn theo Nho học thì xưa Tết Nguyên Tiêu được gọi là Tết Trạng Nguyên. Nhân dịp trăng sáng đầu năm vua chúa đãi yến tiệc tại vườn thượng uyển, triệu các vị trạng nguyên, những người đỗ đạt cao đến thưởng hoa, ngắm trăng, thi ca xướng họa, ứng đối, âm nhạc… ca ngợi tạo hóa, vẻ đẹp thiên nhiên và ân đức nhà vua đã đem lại thái bình thịnh trị.
Dưới thời vua Lê Thánh Tông Tết Trạng nguyên được tổ chức trọng thể ở kinh thành Thăng Long, khắp cả trong cung ngoài phố múa hát đàn ca tưng bừng, cờ hoa trang hoàng rực rỡ.
Về sau lễ hội Tết Nguyên Tiêu được lưu truyền rộng rãi trong dân. Đêm Rằm tháng Giêng được các văn nhân, thi sĩ tổ chức ở nhiều nơi để thưởng hoa, ngắm nguyệt, đánh cờ, xướng họa đối đáp thi ca phong phú... rất sinh động. Tết Nguyên Tiêu trở thành một sinh hoạt tao nhã, thơ mộng, kèm nhiều hoạt động dân gian khác (như mở hội làng, thắp đèn, đua thuyền, bơi chải, vật võ, có cả múa, hát, lục cúng hoa đăng…)
Tại các nhà thờ họ, trưởng họ, trưởng tộc thường triệu tập những con cháu học cao, hiểu rộng, có tài và đức lên báo cáo thành tích, sự hưng vượng của dòng tộc với tổ tiên – cũng là cách giáo dục tốt nhất cho các thế hệ con cháu. Các bô lão cũng tổ chức ngắm trăng, thi đọc thơ, chơi tổ tôm, tam cúc… Tàn hội thì thúc giục con cháu khởi động một năm mới.
Rằm tháng Giêng các làng quê đều diễn ra các lễ hội, là dịp ai cũng nghĩ tới chuyện đi chùa đầu năm, chăm sóc đời sống tâm linh, mong năm mới tốt đẹp, may mắn, thuận lợi... cũng là cách để giải tỏa muộn phiền sau một năm làm việc vất vả.
Do dịch bệnh phức tạp, Rằm tháng Giêng người dân có thể cúng tại nhà, làm việc thiện, hạn chế đến chùa. Ảnh minh họa.
Rằm tháng Giêng theo Phật giáo
Một số sách, tài liệu Phật giáo có nói về ý nghĩa và nghi thức liên quan đến ngày Rằm tháng Giêng, nhưng ngày Rằm tháng Giêng không quan trọng so với rằm tháng tư (lễ Phật Đản) và rằm tháng bảy (lễ Vu Lan).
Vì Rằm tháng Giêng trùng với Tết Thượng Nguyên, Tết Nguyên Tiêu, hòa với không khí xuân mới đậm đặc nên đa số dân chúng đi chùa lễ Phật, cúng dường, phóng sanh, làm phước thiện, ước nguyện điềm lành… đặc biệt lễ cầu an cho bản thân, gia đình, cầu quốc thái dân an, mưa thuận gió hoà, chúng sanh an lạc, cộng đồng tha nhân…
Hòa thượng Thích Giác Toàn (Phó Chủ tịch Hội đồng trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Phó Tổng biên tập thường trực Báo Giác Ngộ, trụ trì Pháp viện Minh Đăng Quang giải thích trên Thanhnien online), Rằm tháng Giêng người theo đạo Phật đi lễ chùa để cầu bình an, vái lạy Phật.
Trước Rằm tháng Giêng cả tuần các chùa sẽ khai đàn Dược Sư, hội Hoa Đăng, tổ chức đại lễ cầu an.
Các tăng, ni cùng các phật tử tụng niệm từ ngày mùng 9 đến ngày Rằm cầu an cho thập phương bá tánh, phóng sanh, cứu tế, chẩn bần; hồi hướng công đức để cầu nguyện cho phong điều vũ thuận, quốc thái dân an, thế giới hòa bình, chúng sanh an lạc.
Những năm không có dịch Covid-19 các chùa chiền tấp nập người đến cầu phước lành, bình an, dâng sao giải hạn… Nhưng dịch bệnh đang phức tạp nên nhiều người đến lễ chùa thì bái Phật 3 lạy rồi về nhà tụng kinh, và luôn để ý giãn cách an toàn.
Người xưa đã nói: "Thứ nhất tu tại gia, thứ nhì tu chợ, thứ ba mới tu chùa". Do dịch Covid-19 nên Rằm tháng Giêng người dân có thể cúng tại nhà, giữ tâm an, làm nhiều việc thiện, hạn chế đến chùa.
Sư thầy Thích Chúc Phương (cũng giải thích trên thanhnien online) đối với Phật giáo, Rằm tháng Giêng không đặt nặng việc cúng kiếng. Nếu cúng tại nhà, mâm cúng có hoa, trái cây, nước là đủ.
Ngày rằm không nên sát sinh, ăn rau củ cũng là cách thanh lọc cơ thể bớt đi tính ác tính xấu, bảo vệ môi trường và dưỡng sinh trị bệnh. Nhưng phải ăn đúng phương pháp và chọn lọc đúng thì mới có thể chữa bệnh, thanh lọc cơ thể.
Rằm tháng Giêng ở các nước
Rằm tháng Giêng ở Thái Lan còn gọi là lễ hội Phật giáo Makha Bucha. Hàng nghìn người tập trung tại ngôi chùa nổi tiếng Wat Phra Dhammakaya (Bangkok) để tiến hàng nghi lễ và thắp sáng 100.000 đèn lồng.
Rằm tháng Giêng ở Đài Loan (Trung Quốc), thay vì thả hoa đăng thì nhiều người ghi những câu ước nguyện vào đèn lồng và thả bay lên trời.
Rằm tháng Giêng ở Trung Quốc người dân treo hàng nghìn chiếc đèn lồng đầy màu sắc, câu đố treo trên đèn lồng, ăn bánh trôi và đoàn tụ với gia đình.
Rằm tháng giêng ở Nhật Bản diễn ra từ ngày 14 đến hết ngày 15, hoặc hết ngày 16 tháng Giêng, như lời cảm ơn phụ nữ đã chăm sóc gia đình và giờ được về thăm bố mẹ đẻ. Dịp này có "Lễ hội lửa", đối câu đối, khai chữ, nướng bánh mochi ăn mong cho mùa màng thu hoạch tốt. Món ăn vào Rằm tháng Giêng của Nhật Bản là cháo đậu đỏ (nấu từ gạo tẻ, đậu đỏ) ăn kèm với bánh mochi, hy vọng màu đỏ xua đi mọi điềm dữ, năm mới người người khỏe mạnh.
Bình luận (0)
Ý kiến của bạn
Tin liên quan
Giải mã ý nghĩa các ngón tay đeo nhẫn ở nữ giới
Ở - 1 giờ trướcGĐXH - Các bạn nữ thường chọn đeo những chiếc nhẫn có thiết kế nhẹ nhàng, trang trí tinh tế, đẹp mắt, thay vì những chiếc nhẫn bản to. Ý nghĩa các vị trí đeo nhẫn nữ cụ thể như sau:
Bài học bất kính ở nghĩa trang dịp Thanh minh
Ở - 13 giờ trướcGĐXH - Mỗi mùa Thanh minh, khi phần lớn mọi người giữ sự trang nghiêm và thành kính thì vẫn có một số hành vi thiếu ý thức, vô tình làm mất đi vẻ thành kính tưởng nhớ của không gian tưởng niệm.
Kiêng kỵ khi đeo nhẫn cưới mà các cặp đôi nên biết
Ở - 17 giờ trướcGĐXH - Nhẫn cưới chính là kỷ vật kết nối tình yêu của hai vợ chồng, đồng thời còn là bằng chứng cho hôn nhân. Những điều kiêng kỵ này bắt nguồn từ các nền văn hóa khác nhau, mang theo những ý nghĩa về tâm linh, niềm tin dân gian.
Áp dụng ngay mẹo phong thủy cửa chính này để thu hút tiền tài vào nhà ngay lập tức
Ở - 22 giờ trướcGĐXH - Một trong những khía cạnh quan trọng nhất của bất kỳ ngôi nhà nào trong phong thủy là cửa chính. Vì vậy, bạn hoàn toàn có thể áp dụng mẹo phong thủy cửa chính để thu hút tiền tài vào nhà ngay lập tức.
Cách bố trí cây cảnh trước nhà để mang lộc về nhà
Ở - 1 ngày trướcGĐXH - Theo phong thủy, không gian trước nhà là một vị trí rất quan trọng, bởi đây là nơi mang tài lộc cho gia chủ. Do đó, người ta thường rất chú trọng đến việc thiết kế, một trong những cách phổ biến hiện nay là trồng cây phong thủy.
Phương pháp hóa giải hạn Hoang Ốc Tam Địa Sát khi làm nhà
Ở - 1 ngày trướcGĐXH - Trong phong thủy nhà ở, Hoang Ốc – đặc biệt cung Tam Địa Sát được xem là yếu tố có thể gây ảnh hưởng đến vận khí gia trạch nếu gia chủ xây dựng không đúng thời điểm.
Kiêng kỵ khi chụp ảnh cưới nên biết để tránh điều xui rủi trong hôn nhân
Ở - 1 ngày trướcGĐXH - Chụp ảnh cưới là việc làm không thể thiếu được của các cô dâu chú rể trước ngày đám cưới diễn ra. Việc chụp ảnh cưới chính là việc giúp các cô dâu,chú rể lưu giữa lại những khoảnh khắc hạnh phúc, tuyệt vời nhất của cuộc đời mình. Có một số điều dân gian kiêng kỵ khi chụp ảnh cưới dưới đây để bạn đọc tham khảo.
Những kiêng kỵ khi đặt bàn thờ treo tường ai cũng nên biết
Ở - 1 ngày trướcGĐXH - Mặc dù bàn thờ treo tường mang lại nhiều lợi ích về mặt thẩm mỹ và tiện ích không gian, nhưng khi bố trí bàn thờ, gia chủ cần lưu ý một số kiêng kỵ để tránh gặp phải những điều không may mắn hoặc ảnh hưởng đến phong thủy.
Cách dùng muối hóa giải vận đen, gia tăng tiền bạc và sức khỏe
Ở - 2 ngày trướcGĐXH - Muối không chỉ là gia vị ẩm thực thiết yếu trong cuộc sống mà từ lâu cũng được biết đến như một vật dụng có chức năng làm sạch. Về tâm linh cho thấy muối đã được dùng trong các nghi lễ tẩy rửa xưa. Đặc biệt trong tín ngưỡng tâm linh, muối còn có khả năng xua đuổi tà khí, hấp thụ năng lượng tiêu cực.
Tác hại của việc trồng quá nhiều cây phong thủy trong nhà
Ở - 2 ngày trướcGĐXH - Việc trồng cây phong thủy trong nhà cũng cần được xem xét kỹ lưỡng. Nếu không biết cách bố trí và kiểm soát số lượng cây, chúng có thể gây ra những tác động ngược lại, ảnh hưởng xấu đến sức khỏe và tài lộc của gia đình.
Đây mới là thời điểm thay hũ gạo muối trên bàn thờ Thần tài thu hút tài lộc cho gia đình
ỞGĐXH - Việc thay hũ gạo, muối và nước không thể thực hiện tùy tiện mà cần có thời điểm thích hợp để mang lại hiệu quả về mặt tâm linh. Dưới đây là những thời điểm quan trọng mà gia chủ nên thay hũ gạo, muối và nước trên bàn thờ Thần tài.
