Thiếu niên 14 tuổi hôn mê, hơi thở có mùi táo chín mới biết mắc bệnh tiểu đường type 1
GĐXH - Liên tục khát nước, tiểu nhiều, sụt cân nhưng nghĩ bị cảm cúm thông thường. Đến khi nôn ói, rơi vào hôn mê, gia đình đưa đi cấp cứu mới biết em mắc bệnh tiểu đường và đã bị nhiễm toan ceton nghiêm trọng.
Hôm mê mới phát hiện nhiễm toan ceton do bệnh tiểu đường
Vốn không biết có tiền sử bệnh tiểu đường, vài tháng gần đây Vũ (14 tuổi) thường xuyên ho, sốt nhẹ, khát nước, tiểu nhiều và sụt cân. Nghĩ con bị cảm cúm thông thường, gia đình mua thuốc cảm, thuốc ho cho em sử dụng nhưng tình trạng không cải thiện.
Do liên tục cảm thấy khát, mỗi ngày Vũ uống 6-7 chai nước ngọt và nước điện giải. Người nhà còn nhận thấy hơi thở của em có mùi trái cây, giống mùi táo chín. Sau đó, khi đang đi học, Vũ nôn ói rồi rơi vào hôn mê, được đưa đến cấp cứu tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, cơ sở phường Tân Sơn Hòa, quận Tân Bình cũ.
Kết quả xét nghiệm cấp cứu cho thấy Vũ bị viêm hô hấp, glucose huyết tăng gần 16 mmol/L, trong khi mức bình thường dao động khoảng 3,9-5,6 mmol/L. Chỉ số pH máu dưới 7,3, ceton máu dương tính, ceton niệu dương tính mạnh và hạ kali máu.
Lâm sàng, người bệnh có da khô, rối loạn ý thức và hơi thở có mùi trái cây. Bác sĩ nhận định Vũ bị nhiễm toan ceton do tiểu đường.
Bác sĩ Nguyễn Thị Thanh Trúc kiểm tra sức khỏe của Vũ. Ảnh: BVCC
Bệnh tiểu đường type 1 nguy hiểm thế nào?
Vũ được bù kali tích cực, bù dịch và truyền insulin, đồng thời theo dõi đường máu mao mạch mỗi giờ, xét nghiệm điện giải đồ 6 giờ/lần và khí máu động mạch 12 giờ/lần cho đến khi tình trạng ổn định.
Xét nghiệm kháng thể kháng tiểu đảo gồm GAD và ICA cho kết quả dương tính, xác định Vũ mắc tiểu đường type 1. Sau 2 ngày cấp cứu, sinh hiệu ổn định, em được chuyển về khoa Nội tiết – Đái tháo đường để tiếp tục theo dõi và điều trị nhiễm toan ceton do tiểu đường type 1.
Sau 4 ngày điều trị tích cực bằng insulin truyền tĩnh mạch và bù dịch, Vũ tỉnh táo hoàn toàn. Trước thời điểm nhập viện, em và gia đình không biết mình mắc tiểu đường nên sau đó được chỉ định và hướng dẫn tiêm insulin hằng ngày.
Thạc sĩ bác sĩ Nguyễn Thị Thanh Trúc, khoa Nội tiết – Đái tháo đường của bệnh viện cho biết tiểu đường type 1 thường có thể được phát hiện lần đầu khi người bệnh đã xuất hiện nhiễm toan ceton, tương tự trường hợp của Vũ.
Khác với tiểu đường type 2, tiểu đường type 1 là bệnh tự miễn, trong đó hệ miễn dịch tấn công và phá hủy các tế bào beta của tuyến tụy, khiến cơ thể thiếu insulin nghiêm trọng hoặc tuyệt đối. Khi không có đủ insulin, cơ thể phải sử dụng chất béo làm nguồn năng lượng, tạo ra các thể ceton và dẫn đến tình trạng nhiễm toan ceton.
Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, nhiễm toan ceton do tiểu đường có thể gây rối loạn ý thức, hôn mê, biến chứng nặng và đe dọa tính mạng.
Hơi thở mùi táo chín là dấu hiệu nguy hiểm
Bác sĩ Trúc giải thích tiểu đường type 1 còn được gọi là tiểu đường phụ thuộc insulin, do đó bổ sung insulin là phương pháp điều trị bắt buộc để kiểm soát đường huyết.
Các triệu chứng của tiểu đường type 1 thường xuất hiện tương đối nhanh, với những biểu hiện điển hình gồm tiểu nhiều, khát nhiều, ăn nhiều và sụt cân. Người bệnh cũng có thể mệt mỏi, nhìn mờ, dễ nhiễm trùng da, nhiễm trùng đường tiết niệu hoặc nhiễm trùng âm đạo; trẻ trước đó không đái dầm có thể xuất hiện đái dầm trở lại.
Đáng chú ý, hơi thở có mùi trái cây hoặc giống mùi táo chín có thể là dấu hiệu cảnh báo nhiễm toan ceton do cơ thể sản xuất và tích tụ quá nhiều thể ceton. Đây là tình trạng cần được cấp cứu, đặc biệt khi đi kèm khát nhiều, tiểu nhiều, nôn ói hoặc rối loạn ý thức.
Theo bác sĩ, khi thiếu insulin, cơ thể bắt đầu phân hủy chất béo để tạo năng lượng. Quá trình này sinh ra các thể ceton, làm tăng tính acid của máu và có thể dẫn đến nhiễm toan ceton.
Các dấu hiệu cảnh báo gồm thở nhanh và sâu, da và miệng khô, mặt đỏ, hơi thở có mùi trái cây, đau đầu, mệt mỏi, nôn ói, đau bụng, rối loạn ý thức và hôn mê. Ở trẻ em, nhiễm toan ceton còn có thể gây phù não và đe dọa tính mạng nếu không được điều trị kịp thời.
Tiểu đường type 1 thường gặp ở trẻ em
Cả trẻ em và người lớn đều có thể mắc tiểu đường type 1, tuy nhiên bệnh gặp nhiều hơn ở trẻ dưới 20 tuổi. Nguyên nhân chính xác của bệnh vẫn chưa được xác định hoàn toàn; yếu tố di truyền có vai trò nhất định, người có cha mẹ hoặc anh chị em ruột mắc tiểu đường type 1 có nguy cơ cao hơn bình thường.
Một số trường hợp không xác định được nguyên nhân cụ thể và có thể được phát hiện lần đầu khi người bệnh đã xuất hiện nhiễm toan ceton do thiếu insulin.
Điều đáng lưu ý là các biểu hiện ban đầu của tiểu đường type 1 ở trẻ có thể dễ bị nhầm với những bệnh lý thông thường. Khát nước nhiều, tiểu nhiều, sụt cân, mệt mỏi kéo dài hoặc đái dầm trở lại ở trẻ đã kiểm soát được việc đi tiểu cần được chú ý, đặc biệt khi các triệu chứng xuất hiện cùng lúc.
Bác sĩ Trúc khuyến cáo khi trẻ có biểu hiện khát nhiều, uống nước liên tục, tiểu nhiều, sụt cân không rõ nguyên nhân hoặc mệt mỏi kéo dài, gia đình nên đưa trẻ đi khám để kiểm tra đường huyết thay vì chỉ điều trị theo hướng cảm cúm thông thường.
Nếu trẻ xuất hiện nôn ói, đau bụng, thở nhanh và sâu, da hoặc miệng khô, hơi thở có mùi trái cây, lơ mơ hoặc rối loạn ý thức, cần đưa đến cơ sở y tế ngay vì đây có thể là những dấu hiệu của nhiễm toan ceton do tiểu đường.
Tin liên quan
