Chuyện ít biết về hai cô gái đẹp và loại rau muống tiến vua của người Hà Nội ai ăn cũng thích
GiadinhNet – Hà Nội có thứ rau muống giản dị, nhưng là đặc sản khiến không chỉ người Hà Nội mà cả người tỉnh bạn cũng siêu lòng khi nếm thử. Và thực sự ngon nhất là rau muống bè, rau muống dải.
Rau muống thời bao cấp gợi nhớ lớp người tần tảo
Tích về rau muống bè, rau muống dải Nhà văn Nguyễn Ngọc Tiến từng viết: Thăng Long xưa lắm hồ, nhiều ao nên cũng nhiều rau muống. Thời Lý ở thôn Đông (nay thuộc phường Bưởi, quận Tây Hồ) có hai chị em nhà họ Phạm xinh đẹp, đảm đang và nổi tiếng với nghề trồng rau muống cọng trắng, lá xanh, còn lợn họ nuôi béo đẹp, ngon thịt hơn nhà khác.

Rau muống bè/dải có loại trắng, có loại tía. Ảnh minh họa.
Chuyện đến tai vua nên họ được vời vào cung và được tuyển làm cung phi. Về già vua còn cho hai cung phi về quê, cấp đất và ao để thả rau muống, nuôi lợn.
Còn có tích khác là làng Kim Liên xưa (nay là phường Kim Liên, quận Đống Đa) là đất ven kinh thành có nhiều hồ ao, cua ốc cũng lắm và có loại rau muống thân trắng, ngọn nhỏ, ăn giòn ngọt nổi tiếng. Dân làng đã đem loại rau muống này tiến vua, được vua khen ngon. Từ đó cứ đến mùa hè, mưa xuống rau xanh tốt dân làng lại hái rau tiến vua tỏ lòng tôn kính. Làng Kim Liên có cây cầu bắc qua con sông nhỏ được gọi là là cầu Muống - vì khúc sông này dân thả rau muống.
Tới thời nhà Nguyễn, các làng Giảng Võ, Trung Tự, Hào Nam… đều thả rau muống. Hồ Giảng Võ còn có tên là hồ Rau Muống. Thời bao cấp các làng Vĩnh Phúc, Ngọc Hà, Định Công, Phương Liệt, Khương Thượng, Hào Nam... (Hà Nội) là vựa rau muống cung cấp cho người dân Hà Nội.
Hồi Hà Nội còn tàu điện, khi chuyến tàu đầu tiên leng keng chạy từ chợ Mơ lên Bờ Hồ thì ở toa cuối luôn có các gánh rau muống của xã viên Thịnh Liệt, Tương Mai, Mai Động… đi lên chợ Hôm bán cho người dân đi chợ sớm, hoặc chạy đưa rau đặt. Còn dư mới gánh ra chợ Hàng Bè, Đồng Xuân bán tại đó, và chỉ có đi chợ sớm thì người Hà Nội mới mua được rau muống bè.
Rau muống dải/ bè có loại trắng, có loại tía đều dễ ăn và ăn hoài không chán nên được tiêu thụ nhiều. Bây giờ rau muống ruộng không còn, rau muống bè cũng không có vì hồ ao phần lớn đã bị lấp. Chỗ nào còn hồ ao thì ô nhiễm tới mức thả rau không sống nổi – cũng mất luôn lớp người tần tảo một thời.
Trồng rau muống làm sạch nước
Thứ rau muống thân trắng, lá xanh, cọng giòn đó sau này được dân gian gọi bằng cái tên dân dã là rau muống bè, rau muống dải. Đặc điểm của rau muống bè/dải này của Hà Nội là thân mềm, lúc nhặt, rau phát ra những tiếng kêu tanh tách nghe vui tai. Người giàu kinh nghiệm còn chọn rau muống bè có dính ít bèo tấm, rửa lâu sạch bèo nhưng mới ngon và non hơn, còn luộc chỉ việc lật đi, lật lại là đủ độ chín.

Rau muống bè/ dải từ trồng đến thu hái đều trên thuyền nan chòng chành. Ảnh minh họa.
Để có thứ rau non, ngon ngọt đó nông dân trồng rất vất vả. Họ phải chọn kỹ các mầm rau cạn đem ủ, che chắn cẩn thận để tránh sương muối mùa đông. Bí quyết nằm ở khâu khi thu rau giống về ủ đống, phủ bao tải lên thì phải chọn cách phủ phù hợp - bởi phủ kín quá thân rau sẽ thối, phủ hở thì nó lại mọc mầm.
Khi mùa đông tàn nông dân lấy tre nứa ngăn những ô nhỏ trên mặt nước: Thanh dọc thì cắm thẳng xuống đáy nhô cao hơn mặt nước một chút; Thanh dài là những thân tre được bổ đôi theo chiều dọc thành máng nhỏ buộc cố định vào các thanh dọc và nằm ngang mặt nước – để rau muống chỉ phát triển trong các ô đó, chứ không bị trôi đi khi gặp mưa to gió lớn, hay co cụm chỗ có, chỗ không.
Khi đông tàn thì giống rau muống được chuyển xuống thuyền nan rải đều xuống nước theo các ô định vị. Chừng 1 tuần sau, các mầm rau bén rễ, từ xơ rau bật lên các mầm trắng và xanh tươi tốt dần lên thành thứ rau muống bè, rau dải là thu hoạch. Mỗi đợt rau cho thu hoạch chừng 5 ngày, khoảng chục ngày sau có thể thu hái đợt 2 - nếu gặp mưa thì rau phát triển nhanh hơn.
Một thời gian sau bộ rễ rau muống ra rễ con – khoảng sau 3 đợt thu hoạch thì nông dân vớt sạch bè rau muống cũ để làm bè mới. Từ khi rải giống, tới chăm sóc, thu hoạch rau, hái rau, bó rau đều phải làm trọn vẹn dưới thuyền nan chòng chành, khi rau đầy thuyền thì áp bờ, cho các nhà buôn đến lấy.
Theo các nhà khoa học, rau muống bè/ dải là một trong các loài cây cỏ có khả năng làm sạch nước các ao hồ ô nhiễm bởi hóa chất công nghiệp, phân bón - nhất là khử loại nước đen sinh hoạt đô thị.
Cách làm ban công thu hút nhiều vượng khí, giúp gia chủ gia tăng sức khỏe, bình an, may mắn, tài lộc, của cải dồi dàoKỹ thuật làm sạch nước bằng cách trồng rau muống bè một thời rất phổ biến để ngăn cản việc phát triển các loài rong tảo, mùi hôi thối nước thải. Bộ rễ rau muống "hút" bùn đen và kim loại nặng khiến chúng lắng xuống, giúp nước trong lại.
Rau muống bè phát triển rất nhanh, trở thành nguồn rau có nhu cầu lớn, lại không phải xử lý lượng sinh khối khổng lồ sau mỗi chu kỳ sử dụng, lại đảm bảo mức độ an toàn thực phẩm của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), Cơ quan Lương Nông Liên hợp quốc (FAO). Để duy trì chất lượng nước sạch ao hồ, kênh rạch, cửa sông chỉ cần diện tích bè nổi rau muống chiếm 1/6 diện tích mặt nước. (theo "Trồng rau muống làm sạch nước" Báo NNVN).
Rau muống là thứ rau ăn quen thuộc, nhưng người Hà Nội ăn rau muống khá phong lưu, cầu kỳ. Nhiều nhà luộc từng mẻ, sau đó cắt ngọn riêng, thân riêng. Ngọn chấm với nước mắm vắt chanh. Thân chấm với mắm tép – ăn ngon và rất mát ruột.
Rau muống bè ăn sống óng ả đẹp mắt, ăn không chát được chẻ sợi nhỏ, trộn lẫn với hoa chuối tây thái sợi, thêm ít rau diếp vài lá tía tô sau đó ngâm nước muối. Sợi rau gặp nước cuộn lại ôm chặt sợi hoa chuối quấn quít. Bún chả, bún ốc, bánh tôm… thiếu thứ rau sống này cái ngon giảm đi nhiều.

Rau muống dải/bè luộc lên có màu xanh rất ngon mắt. Ảnh minh họa.
Món rau muống dải/ bè/xơ mới cọng dài, ống to của người Hà Nội luộc cũng phong lưu, kiểu cách. Dù rau muống ai cũng biết luộc, nhưng người Hà Nội nhặt rau rất khéo và kỹ. Họ ngắt rau vừa miệng chứ không dài quá, không lấy tham để tránh những cọng già.
Nước luộc rau phải sôi già mới cho rau vào và… tuyệt đối không đậy vung để tránh đỏ rau và nồng, có khi bị bị nhừ, nát ăn mất ngon.
Rau muống này phải luộc nhanh trên lửa to cho vừa chín tới (vì rất nhanh chín), kẻo rau bị nhũn, mất đi độ giòn.
Luộc xong phải vớt ra một cái rá sạch để ráo nước và bay hơi, rồi mới gắp ra đĩa (nhớ gởi rau lên, tránh để rau cuộn búi vừa khó gắp, vừa mất ngon).
Nước rau muống bè/dải/xơ mới luộc lên trong xanh, còn thơm mùi rau muống luộc (không đỏ tái như rau muống trồng kiểu khác).
Bát nước rau muống luộc đánh chua vừa vặn bằng sấu (me, chanh, quéo...) chuyển màu trắng trong, có thể thêm vài hạt muối càng đậm đà, ngon miệng.
Rau muống luộc khi ăn chấm nước mắm tỏi, vắt chanh, ớt dầm bỏ hạt, thêm vài giọt tinh cà cuống vào nữa ngon quên sầu. Màu nước mắm thẫm chuyển thành màu vàng nhạt như mật ong mềm và thơm.
Món rau muống bè luộc thêm vài quả cà pháo, hay cà bát muối dầm xì dầu ớt tỏi càng ngon miệng và rất trôi cơm.
Phát hiện hợp chất mới có tiềm năng chống ung thư từ 1 loại gia vị quen thuộc ở Việt Nam
Ăn - 16 phút trướcGĐXH - Không chỉ là loại gia vị tạo nên hương vị đặc trưng cho nhiều món nướng vùng Tây Bắc, mắc khén còn đang thu hút sự quan tâm của giới khoa học nhờ những phát hiện mới về giá trị dược liệu. Mới đây, các nhà nghiên cứu Việt Nam đã phân lập được một hợp chất hoàn toàn mới từ cây mắc khén và ghi nhận nhiều hoạt tính sinh học triển vọng, trong đó có khả năng tác động lên tế bào ung thư trong điều kiện nghiên cứu.
Top 6 món ăn giàu tinh bột giúp giảm cân hiệu quả tại nhà
Ăn - 2 giờ trướcGĐXH - Việc lựa chọn thực phẩm phù hợp và chế biến đúng cách sẽ giúp tận dụng tối đa lợi ích của tinh bột kháng đối với sức khỏe lâu dài.
Bí quyết làm nước gạo rang trị tiêu chảy đơn giản nhất tại nhà
Ăn - 5 giờ trướcGĐXH - Nước gạo rang có vị ngọt tự nhiên, thanh mát và dễ uống. Được chế biến từ gạo nên nước gạo rang rất lành tính, không gây tác dụng phụ, ai cũng có thể uống được.
7 mâm cơm gia đình hóa giải lời nguyền "hôm nay ăn gì?"
Ăn - 20 giờ trướcGĐXH - Nhiều người vẫn đùa rằng việc vào bếp chưa bao giờ là thử thách lớn nhất đối với các bà nội trợ. Điều khiến họ đau đầu hơn cả chính là câu hỏi quen thuộc lặp đi lặp lại mỗi ngày: "Hôm nay ăn gì?"
Tỏi bán đầy chợ nhưng có 4 loại 'tưởng ngon mà hóa ra phí tiền': biết sớm để tránh mua nhầm
Ăn - 20 giờ trướcGĐXH - Tỏi là gia vị quen thuộc trong căn bếp người Việt, góp mặt trong hầu hết món ăn từ xào, kho đến làm nước chấm. Không chỉ giúp món ăn dậy mùi thơm hấp dẫn, tỏi còn được biết đến với nhiều lợi ích cho sức khỏe như hỗ trợ đề kháng, kháng khuẩn và chống viêm tự nhiên.
Phương Oanh gây bất ngờ, xuất hiện trở lại khoe hũ sấu ngâm mắm ớt đẹp mê, hội chị em lập tức mách bí quyết để món ăn ngon hơn
Ăn - 23 giờ trướcGDXH - Không chỉ ghi điểm với hình ảnh người mẹ đảm đang, chăm chút cho gia đình, diễn viên Phương Oanh còn khiến nhiều người thích thú bởi niềm đam mê bếp núc.
Đây mới là cách ngâm chanh gừng đường phèn mật ong tăng đề kháng, giảm ho
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH - Bạn muốn tự tay làm một hũ chanh gừng mật ong đường phèn để trị ho và tăng sức đề kháng nhưng sợ bị đắng hay lên men? Khám phá ngay cách ngâm chuẩn vị, không bị nổi váng trong bài viết dưới đây để bảo vệ sức khỏe cho cả gia đình.
3 cách làm nước ép củ dền thơm ngon tốt cho sức khỏe
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH - Nước ép củ dền là một loại thức uống thơm ngon, bổ sung chất dinh dưỡng cho cơ thể. Hãy tham khảo ngay 3 cách làm nước ép củ dền thơm ngon, tốt cho sức khỏe dưới đây.
5 món canh cua thanh mát, ngọt nước, giải nhiệt ngày hè, ăn đến đâu hết cơm đến đó
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH – Cua đồng là nguyên liệu dân dã nhưng giàu canxi, protein và nhiều khoáng chất. Chỉ cần kết hợp với những loại rau, củ quen thuộc là đã có những bát canh cua thơm ngọt tự nhiên, rất thích hợp cho bữa cơm ngày hè.
3 loại gia vị dùng nhiều hại gan nhanh hơn bia rượu: Cẩn trọng vì bếp nhà nào cũng có
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH - Gan là cơ quan đảm nhận hàng trăm chức năng quan trọng trong cơ thể, từ chuyển hóa chất dinh dưỡng, dự trữ năng lượng đến khử độc và sản xuất mật hỗ trợ tiêu hóa. Tuy nhiên, gan cũng là cơ quan dễ bị tổn thương bởi những thói quen ăn uống kéo dài trong nhiều năm.
Mẹo bảo quản tỏi bóc sẵn cả tháng vẫn thơm nức, không lo teo tóp
ĂnGĐXH - Sau khi bóc vỏ, tỏi rất dễ bị oxy hóa, mốc hỏng hoặc giảm hàm lượng dưỡng chất nếu bảo quản sai cách. Vậy đâu là cách bảo quản tỏi bóc sẵn giúp giữ được độ tươi lâu và hạn chế thất thoát dinh dưỡng? Đọc bài viết sau.







