Đầu bếp Hải Anh chia sẻ 6 bước nấu ăn dưỡng lành, bảo vệ sức khỏe từ mâm cơm nhà

Loại củ ví như ‘nhân sâm mùa thu’ vào chính vụ, giá rẻ bèo, giúp thải độc gan, kiểm soát đường huyết

GĐXH – Từ tháng 8 – 10 là thời điểm chính vụ của loại củ được ví ‘nhân sâm mùa thu’ này. Loại củ này giúp thải độc gan, kiểm soát đường huyết, tốt với người tiểu đường nên lựa chọn.

Cơm nhà là nền tảng bảo vệ sức khỏe

Tại sự kiện ra mắt dự án cộng đồng "Về nhà ăn cơm – dưỡng lành từ gốc" ngày 24/8, Chef Hải Anh – đầu bếp dinh dưỡng, y sĩ Y học cổ truyền với hơn 20 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực ẩm thực và giáo dục cộng đồng về dinh dưỡng tự nhiên đã chia sẻ rằng, trong nhịp sống hiện đại, nhiều gia đình trẻ và bạn trẻ quen với việc ăn vội, ăn ngoài, ăn nhanh, ăn đêm hoặc ăn lệch, thậm chí bỏ bữa. Không ít bữa ăn chỉ giúp "no bụng" nhưng lại là những "bữa ăn rỗng", thiếu dưỡng chất thiết yếu, dẫn tới tình trạng rối loạn sức khỏe và bệnh tật ngày càng trẻ hóa.

Những người tác động trực tiếp đến sức khỏe của gia đình chính là người nội trợ. Nhưng họ lại ít được trang bị kiến thức bài bản về dinh dưỡng nền tảng. Cách chúng ta chọn thực phẩm, chế biến, nêm nếm đều ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe lâu dài của mỗi thành viên.

PGS.TS.BS Bùi Thị Nhung - Trưởng khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Mặt Trời, nguyên trưởng khoa Dinh dưỡng học đường và ngành nghề (Viện Dinh dưỡng quốc gia) cho biết, mô hình bệnh tật hiện nay đã thay đổi, nhiều căn bệnh "già hóa" đang trẻ hóa. Tỷ lệ trẻ em thừa cân, béo phì tăng nhanh, thậm chí nhiều em nhỏ mắc mỡ máu, gút, tiểu đường. Một nguyên nhân quan trọng đến từ chế độ ăn lệch lạc, xa rời mâm cơm truyền thống.

"Cơm là thức ăn nền tảng của người Việt. Loại bỏ cơm, chạy theo chế độ kiêng khem cực đoan có thể gây nguy hiểm cho sức khỏe. Ngay cả bệnh nhân sau phẫu thuật, cơ thể cũng cần cơm gạo để khởi động hệ tiêu hóa và tăng sức đề kháng. Có rất nhiều người bị đái tháo đường, có những cơn hạ đường huyết có thể nguy hiểm đến tính mạng nếu như không ăn cơm. Hoặc người già cũng có thể hạ đường huyết vào đêm, cả người trẻ cũng vậy nếu không ăn cơm…" – PGS.TS.BS Bùi Thị Nhung cho biết.

6 bước nấu ăn dưỡng lành bảo vệ sức khỏe

Từ trải nghiệm bản thân và hơn hai thập kỷ nghiên cứu, Chef Hải Anh đã xây dựng quy trình 6 bước nấu ăn dưỡng lành để bất kỳ ai cũng có thể áp dụng trong căn bếp gia đình:

+ Lên kế hoạch bữa ăn: Bắt đầu bằng việc quyết định món ăn, từ đó xác định phương pháp nấu phù hợp.

+ Lựa chọn thực phẩm: Đi chợ và chọn lựa nguyên liệu tươi ngon, chất lượng. Đây là nền tảng cốt lõi, bởi "có bột mới gột nên hồ".

+ Sơ chế đúng cách: Chuẩn bị nguyên liệu sạch sẽ để sẵn sàng cho bước tiếp theo.

+ Chọn dụng cụ nấu phù hợp: Mỗi phương pháp chế biến (hầm, nướng, xào...) đòi hỏi một loại dụng cụ khác nhau để tối ưu hóa hương vị và dinh dưỡng.

+ Kiểm soát nhiệt độ: Nhiệt độ là yếu tố then chốt, quyết định đến sự biến đổi của chất dinh dưỡng trong quá trình nấu.

+ Nêm nếm và cân bằng ngũ vị: Đây được xem là bước quan trọng nhất, quyết định món ăn là "dinh dưỡng" hay có thể trở thành "độc tố". Việc cân bằng năm vị (chua, cay, mặn, ngọt, đắng) không chỉ tạo ra sự hài hòa về hương vị mà còn giúp kích hoạt hệ tiêu hóa, kết nối với ngũ tạng theo quan điểm y học cổ truyền.

"Quy trình nấu ăn này không chỉ giúp giữ trọn vẹn dưỡng chất, mà còn truyền năng lượng lành đến từng bữa cơm. Người nấu ăn chính là người chăm sóc sức khỏe cho cả gia đình", Chef Hải Anh chia sẻ.

Chia sẻ về nguyên tắc cốt lõi để đảm bảo một chế độ ăn đảm bảo dinh dưỡng, PGS.TS.BS Bùi Thị Nhung cho biết, cơ thể cần hơn 40 loại vi chất dinh dưỡng mỗi ngày. Do đó, bữa ăn càng đa dạng, nhiều màu sắc từ các loại thực phẩm khác nhau thì càng tốt. Không có một loại thực phẩm nào là "siêu thực phẩm" có thể cung cấp đủ mọi dưỡng chất.

Để ăn cho đúng, ăn đủ, mọi người nên tham khảo tháp dinh dưỡng của Viện Dinh dưỡng Quốc gia đã xây dựng cụ thể dành cho từng lứa tuổi để biết lượng cơm, đạm, rau củ quả phù hợp cho mỗi thành viên… Cảm giác "no" có thể bị sai lệch do thói quen, vì vậy cần học cách ăn đủ theo nhu cầu khoa học.

"Xu hướng ăn kiêng cực đoan như low-carb có thể gây tổn hại gan, thận dù ban đầu cho cảm giác giảm cân nhanh. Thay vào đó, mọi người xây dựng một thói quen ăn uống khoa học với đủ cơm, đạm, rau củ… mới là hành trang sức khỏe bền vững. Bữa cơm nhà không chỉ là nơi cung cấp dinh dưỡng mà còn là sợi dây gắn kết gia đình và là cách tốt nhất để bảo tồn những giá trị ẩm thực truyền thống, nền tảng cho một thế hệ người Việt khỏe mạnh" – PGS.TS.BS Nhung nhấn mạnh.

"Về nhà ăn cơm" – hành trình chữa lành từ gốc

Không chỉ là một dự án dinh dưỡng, "Về nhà ăn cơm" còn mang giá trị văn hóa và tinh thần. Chef Hải Anh chia sẻ: "Tôi mong muốn tạo ra một phong trào cộng đồng, bắt đầu từ việc ăn đúng, cân bằng dinh dưỡng để mỗi bữa cơm không chỉ là dinh dưỡng mà còn là sự kết nối, giữ gìn bản sắc Việt".

Dự án kỳ vọng đến năm 2030 sẽ giúp 1 triệu người Việt tiếp cận và thực hành "cân bằng mâm cơm nhà", nâng số lần ăn cơm chung của các gia đình trẻ từ trung bình 1,7 lần/tuần lên 4 lần/tuần.

Master Chef Tuấn Hải tại sự kiện cũng nhấn mạnh sự khác biệt của cơm nhà không chỉ ở nguyên liệu chất lượng mà còn ở "độ tâm huyết" với một món ăn ngoài hàng. Để nấu một món ăn đúng nghĩa cho người thân, người nấu không chỉ đầu tư nguyên liệu chất lượng mà còn đặt cả tình cảm và sự chăm chút của mình vào đó. Ví dụ được đưa ra là một nồi phở nhà được ninh từ cả con gà hoặc nhiều ký xương, tạo ra chất lượng và hương vị mà các món ăn thương mại khó sánh bằng do áp lực về giá thành.

Để thu hút thế hệ trẻ trở về với bữa cơm gia đình, theo Master Chef Tuấn Hải cho biết, cần phải có sự kết hợp giữa ẩm thực truyền thống và hiện đại, giữa món Á và món Âu. Bữa ăn gia đình cần thay đổi để phù hợp với xu hướng và khẩu vị của giới trẻ. Ví dụ, giới trẻ hiện nay quen thuộc với mayonnaise, phô mai… Việc kết hợp này nên dựa trên các nguyên tắc về cân bằng âm dương và ngũ hành (Kim – Mộc – Thủy – Hỏa – Thổ) trong ẩm thực để vừa đảm bảo sức khỏe, vừa tạo ra sự hấp dẫn.

Bất ngờ bộ phận của rau cần tây hay bỏ đi là siêu thực phẩm giúp thải độc gan, dễ dàng trong chế biến

GĐXH – Đây là loại rau quen thuộc trong bữa ăn được các chuyên gia dinh dưỡng đánh giá là “siêu thực phẩm” với khả năng hỗ trợ thải độc gan, chống oxy hóa, lợi tiểu và cải thiện tuần hoàn máu.